Ruim veertig jaar na de oorlog van 1982 zijn de sporen nog overal te zien. Op de heuvels rond Stanley liggen stenen schuilplaatsen en resten van veldkeukens, en verspreid over Oost-Falkland staan monumenten en twee oorlogsbegraafplaatsen. Je hoeft geen militair-historicus te zijn om erdoor geraakt te worden. In dit artikel gaan we langs de belangrijkste plekken en geven we praktische tips voor een bezoek. Wil je eerst het verhaal van de oorlog zelf lezen, begin dan bij ons overzicht van de Falklandoorlog van 1982.
In Stanley: Liberation Memorial en Memorial Wood
Aan Ross Road, langs het water in Stanley, staat het 1982 Liberation Memorial. Het werd volledig betaald door de eilandbewoners, ontworpen door de op de Falklands geboren architect Gerald Dixon en onthuld op 14 juni 1984, precies twee jaar na de overgave. Op de gebogen muur staan de namen van de 255 omgekomen Britse militairen. Naast het monument staat een bronzen buste van Margaret Thatcher.
Iets verderop, aan de oostkant van de stad, ligt Memorial Wood: een bosje met een boom voor elke omgekomen Britse militair. In het Historic Dockyard Museum vind je een uitgebreide afdeling over 1982, met verhalen van bewoners over de bezetting.
Buiten de stad herinneren monumenten aan de schepen die verloren gingen, zoals HMS Glamorgan bij Surf Bay en de Atlantic Conveyor bij de vuurtoren van Cape Pembroke.
De heuvels rond Stanley
De laatste en zwaarste gevechten vonden plaats op de heuvelrug ten westen van Stanley. De Argentijnse troepen hadden zich daar ingegraven tussen de rotsen. In de nachten van 11 tot en met 14 juni werden de posities één voor één ingenomen:
- Mount Longdon (3 Para, nacht van 11 op 12 juni): een van de bloedigste gevechten van de oorlog. Op de top staat een kruis met een gedenkplaat.
- Two Sisters (45 Commando) en Mount Harriet (42 Commando), in dezelfde nacht.
- Mount Tumbledown (2e bataljon Scots Guards, nacht van 13 op 14 juni): onder de top liggen nog resten van Argentijnse veldkeukens en schuilplaatsen. Op de top staan een kruis en veel kleine persoonlijke aandenkens.
- Wireless Ridge (2 Para, dezelfde nacht): het meest noordelijke slagveld, met uitzicht op de haven.
Je ziet er nog stenen muurtjes, schuttersputten, verroest materiaal en hier en daar een kanon. Neem de tijd en kijk om je heen: vanaf Tumbledown zie je hoe dichtbij Stanley lag, en hoe open het terrein was waarover de aanvallers moesten.
Fitzroy: Sir Galahad en Sir Tristram
Bij de nederzetting Fitzroy, ten zuidwesten van Stanley, werden op 8 juni 1982 de landingsschepen Sir Galahad en Sir Tristram gebombardeerd. Bijna vijftig militairen kwamen om, onder wie veel Welsh Guards. Boven de baai Port Pleasant staan monumenten voor de Welsh Guards en de Royal Fleet Auxiliary. Tijdens de oorlog diende het gemeenschapshuis als veldhospitaal; er is een kleine collectie aandenkens.
San Carlos, Darwin en Goose Green
Bij San Carlos landden op 21 mei 1982 de eerste Britse troepen. Op de Blue Beach Military Cemetery liggen 14 Britse militairen begraven, wier families wilden dat ze op de eilanden bleven. De ronde muur draagt ook de namen van de omgekomenen zonder graf.
Verder naar het zuiden liggen Darwin en Goose Green, waar 2 Para eind mei de eerste grote landslag uitvocht. Bij Darwin staat een monument voor luitenant-kolonel H. Jones, die er sneuvelde.
Vlak bij Darwin ligt de Argentijnse militaire begraafplaats, met witte kruisen rond een gedenkplaats. Hier liggen ruim 230 Argentijnse militairen. Lang stond op meer dan honderd graven 'Soldado argentino solo conocido por Dios', Argentijnse soldaat alleen bij God bekend. Dankzij een DNA-project van het Rode Kruis, dat in 2017 begon met steun van Argentinië en het Verenigd Koninkrijk, hebben de meeste van hen inmiddels weer een naam. Het is een stille, indrukwekkende plek.
Zo bezoek je de slagvelden
- Met een gids: lokale gidsen kennen de verhalen, de routes en de landeigenaren. Een halve dag langs Longdon, Tumbledown en Wireless Ridge is goed te doen; een hele dag kan Fitzroy erbij. Enkele slagveldtours zijn te boeken via Viator en GetYourGuide.
- Zelf wandelen: het Falkland Islands Tourist Board heeft wandelbeschrijvingen voor de heuvels. Het terrein is ruig, met rotsblokken en drassige stukken. Stevige schoenen en regenkleding zijn geen luxe.
- Met de auto: San Carlos en Darwin liggen op circa anderhalf tot twee uur rijden van Stanley. Kijk voor huren in ons artikel over auto huren.
Tip: De eilanden zijn sinds november 2020 officieel mijnvrij. Toch werden in 2023 nog enkele mijnen gevonden op een eerder geruimd strand. Raak dus nooit iets aan dat op munitie lijkt en meld het bij de politie.
Veelgestelde vragen
Kun je de slagvelden zonder gids bezoeken?
Ja, de heuvels rond Stanley zijn vrij toegankelijk en er zijn wandelbeschrijvingen. Een gids voegt veel toe, omdat de verhalen en de exacte posities in het landschap niet altijd zichtbaar zijn.
Hoeveel tijd heb je nodig?
Voor de heuvels rond Stanley is een halve dag genoeg. Wil je ook Fitzroy, San Carlos en Darwin zien, reken dan op een tot twee extra dagen.
Mag je de Argentijnse begraafplaats bij Darwin bezoeken?
Ja, de begraafplaats is vrij toegankelijk. Gedraag je respectvol, net als op elke andere begraafplaats.
Is een slagveldtour te doen tijdens een cruisestop?
Ja, er zijn tours van drie à vier uur langs de heuvels rond Stanley. Boek ruim vooraf, want op drukke cruisedagen zijn ze snel vol.
Deze pagina bevat affiliatelinks. Boek je via zo’n link, dan ontvangen wij mogelijk een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Meer info.
